Brief PB Blokzijl aan bestuur gemeente Steenwijkerland m.b.t. zonneveld

Aan het bestuur van de gemeente Steenwijkerland
Per mail verzonden op 4 april, 2021

Geachte leden van de raad, geacht college,

Onlangs heeft coöperatie Steenergie ons haar plannen voorgelegd voor een groot zonneveld vlakbij Blokzijl. Het blijkt dat op de kaart van het door u  in 2019 vastgestelde beleidskader “Zon op land” het gebied ten westen van Blokzijl  is opgenomen als “overig gebied”. Daar zou  onder voorwaarden zon op land mogelijk  zijn.  Wij verzoeken Uw raad de kaart van het Beleidskader op dit punt nog eens goed te willen heroverwegen. Immers de ruimtelijke en maatschappelijke impact van zonnevelden in dit gebied op Blokzijl en haar directe omgeving zal  groot zijn. Ons bezwaar  betreft met name het gebied aan weerszijden van de N331 in het uiterdijkengebied tussen de rotonde Ettelandseweg en de rotonde bij Blokzijl. Wij onderbouwen ons verzoek graag met de volgende argumenten:

  1. de cultuurhistorisch waardevolle overgang tussen het oude en het nieuwe land
  2. de overgang tussen het open agrarische gebied en de compacte bebouwing van de historische stad Blokzijl
  3. het onbelemmerde zicht op het unieke stadssilhouet, komende uit het westen
  4. het belang van deze fraaie en oorspronkelijke toegangspoort van onze gemeente.

Uit uw eigen landschapsadvies bij het onlangs door ons ontvangen voorstel voor een opwaardering van de rotonde bij Blokzijl blijkt u ook  voorstander te zijn van een  onbelemmerde blik op het open landschap en op de oude compacte stad achter de vestingwal en vice versa. (zie bijlage). Wij achten het mede daarom van belang  dat u deze mening ook vasthoudt bij het initiatief van een zonneveld dat evident deze cultuur historische waarden fors aantast.

Wij verzoeken u dan ook de kaart alsnog gewijzigd vast te stellen op dit punt en de gronden aan weerszijden van de N331 ook uit te sluiten voor zonnevelden, althans die delen die bepalend zijn voor de zichtroute naar Blokzijl. Verderop in het gebied richting Blankenham lijken gebieden aanwezig met minder maatschappelijke impact waarover wij graag nader met de Raad zouden willen afstemmen.

In aanvulling op het voorgaande zouden wij graag de Raad erop willen wijzen dat het gemeentelijke Beleidskader geen aandacht besteedt aan het proportionaliteitsbeginsel, terwijl nu juist in het provinciaal beleidskader voor zonnevelden hiervoor de nodige aandacht en ruimte wordt geboden.  Sterker nog er worden zelfs richtlijnen meegenomen:  bij kleine kernen zonnevelden naar verhouding, dus maximaal enkele ha’s groot en multifunctioneel ingericht. Grote monofunctionele zonnevelden passen volgens het provinciaal beleidskader alleen in het grootschalige buitengebied waar ze minder in het oog springen en minder visuele hinder opleveren.

Naar onze mening is die proportionaliteit van belang om mee te laten wegen om  een gevoel van redelijkheid en daarmee ook draagvlak bij inwoners te verkrijgen, nu blijkt dat de maatschappelijke impact van grootschalige zonnevelden enorm is. Nu lijkt het erop dat de inwoners van enkele kleine kernen in de randen van Steenwijkerland het gevoel krijgen op te draaien voor de energieopgave van de hele gemeente, omdat in hun directe omgeving grote zonnevelden worden gepland, terwijl bij de hoofdkern Steenwijk met de meeste inwoners en de grootste energiebehoefte geen velden komen, terwijl dat gebied ook daarvoor in principe geschikt lijkt te zijn  en met een fors mindere maatschappelijke impact.  Het bij Blokzijl geplande veld zou minimaal 22 ha groot moeten worden. Daarmee zou al ruim 1/6 van uw ambitie worden verwezenlijkt. Wij vinden dat niet in verhouding. Ook zal de lokale participatie van onze 1300 inwoners relatief beperkt zijn. De overige investeerders ervaren geen lasten maar wel de lusten. Wij vinden dat zowel ruimtelijk als qua winstdeling niet in  proportie.

Wij verzoeken u dan ook op dit punt uw beleidskader te heroverwegen en beter aan te laten sluiten aan het provinciaal beleid.

Meedenken en meebeslissen

Tenslotte willen wij u graag verzoeken nu en in de toekomst meer oog en oor te hebben voor de mening van uw inwoners. De G1000 burgerraadpleging uit 2017 die tot enkele globale uitgangspunten heeft geleid voor een duurzame samenleving is wel erg mager  en niet actueel genoeg om vervolgens bij alle beleidsvraagstukken inzake duurzame energie inspraak over te slaan.

Ook voor de ruimtelijke vertaling van uw bod in het kader van de concept RES wordt helaas het zo node gewenste en verwachte  participatieproces met inwoners niet, althans onvoldoende zichtbaar. Daarmee wijkt u helaas af van wat er in het kader van de RES NW Overijssel over inwonersparticipatie in deze fase van de RES is opgenomen. Op de site  van de RES NW Overijssel wordt expliciet gesteld dat alle gemeenten in deze regio nu zelf verantwoordelijk zijn voor inspraak en participatie van en met hun eigen inwoners. Buurgemeenten zijn hier al volop mee bezig. Het zou Steenwijkerland niet misstaan om hier alsnog een serieuze invulling aan te geven. Wij van onze kant willen daar graag aan meewerken.

Overal in het land valt de ruimtelijke vertaling van de duurzame energieopgave overheden, inwoners en ondernemers zwaar. Het landschap zal drastisch veranderen, ook al worden de verschillende vormen van duurzame energie zorgvuldig ingepast. Grootschalige opstellingen van wind en zon zijn nu eenmaal niet onzichtbaar te maken. Om dan toch draagvlak te verkrijgen voor de afgesproken energietransitie is tijdige en zorgvuldige informatie èn overleg met inwoners wel een eerste vereiste.  Immers, kennis van de opgave en ambitie enerzijds en inzicht in de afwegingen met natuur, landbouw, landschap, woongenot, toerisme, rust en cultuurhistorie anderzijds èn de mogelijkheid tot medebepalen van de koers zijn onmisbaar om tot goede, gezamenlijke en breed gedragen oplossingen te komen waarin ook de samenleving gekend en gehoord wordt. Daarmee wordt óók voorkomen dat procedures eindeloos voortslepen en dat er – nog erger – tweespalt en vijandigheid ontstaan tussen groepen inwoners, ondernemers en initiatiefnemers in duurzame energie. 

We vertrouwen erop dat de Raad bereid is bovengenoemde verzoeken tot de hare te maken en zien een gepaste reactie graag tegemoet.

Met vriendelijke groet,
PB Blokzijl, werkgroep Duurzame energie
Pieter Muller, Voorzitter